FID84688623 Site Admin

Kayıt: 16 Mar 2007
 Mesajlar: 122 Member No.: 362530
|
Tarih: Pts Nis 09, 2007 2:53 pm Mesaj konusu: Namazla İlgili Sual ve Cevaplar |
|
|
Sual: Namaz çeşitleri nelerdir?
CEVAP
Namazlar farz, vacip ve nafile olmak üzere üçe ayrılır. Bunlardan;
1- Farz namazlar: Beş vakit namazın farzları, Cuma namazının iki rekat farzı ve cenaze namazı, farz namazlardır. (Cenaze namazı farz-ı kifayedir.)
2- Vacip namazlar: Vitir namazı, bayram namazları, adak olan namaz ve başlanıp yarıda kalan nafile namazlardır. Kazaya kalan vitir namazını da, kaza etmek vaciptir.
3- Nafile namazlar: Beş vakit namazın sünnetleri, teravih namazı ve sevap kazanmak niyeti ile kılınan teheccüd, tehıyyat-ül-mescid, işrak, duha, evvabin, istihare, tesbih namazları gibi namazlar, nafile namazlardır. Yani kılınması emir değildir. Farz ve vacip olan namazlardan, borcu olmayan bir kimsenin, nafile ibadetlerine de sevap verilir.
Sual: Namaz, ne vakitten beri kılınıyor?
CEVAP
Namaz, ilk Peygamber Hz. Âdem�den beri kılınmaktadır. (Mevkufat)
Sual: Âdem aleyhisselamdan beri her dinde namaz var mıydı? Varsa kaç vakit idi?
CEVAP
Âdem aleyhisselamdan beri her dinde namaz var idi. Her ümmete bir vakit farz idi. Ama bir vakitte birçok rekat farz idi. Kimine sabah namazı, kimine akşban namazı farz idi. Her ümmete ayrı farz olan namazlar, bizim ümmetimize hepsi birden farz oldu.
Sual: Almanya�da çalışıyorum. Namaz kılacak kadar işi bırakınca hak geçer mi?
CEVAP
Hak geçmez. Hiç kimsenin namaza mani olma hakkı olmaz.
Sual: İsra suresinin 78. âyetinde sabah namazı için, (Şahitli namaz) ifadesi geçiyor. Neden şahitli namazdır?
CEVAP
Gece melekleriyle gündüz melekleri sabah namazında imamın ardında toplanır, imam namazı bitirince gece melekleri semaya yükselir. Gündüz melekleri kalır. Sabah namazında her iki sınıf melâike toplandığı ve şahitlik ettiği için bu namaza Meşhûd = şahitli denilir. (Beydavi)
Sual: Hanefi mezhebindeyim. Senelerdir namaz kılıyorum. Ancak şimdi iş yerinde bir arkadaş, ağzında dolgu kaplama olanların Maliki mezhebini taklit etmeleri gerektiğini anlattı. Ben de kabul ettim. İşten ayrılamıyorum, burada da gusül imkanı yok. Eve gidene kadar öğle ve ikindi namazlarımı nasıl kılacağım?
CEVAP
İlk fırsatta Maliki'ye göre gusletmeniz gerekir. İnsan tuvalette bile gusleder. Gerekirse öğle ile ikindi takdim ve tehir edilerek kılınır. Mukimken iki namazı cem edebilmek için Hanbeli'ye göre kılmak gerekir. İzin alma ve tuvalette bile gusletme imkanı yoksa, zaruret olduğu için, mevcut guslünü Maliki'ye göre aldım denir. Namazını da Maliki�ye göre kılar. Gusül imkanı bulur bulmaz da Maliki'ye göre gusledilir.
Sual: Muavvizeteyn, Nas ve Felak suresi mi? 4 Kul da İhlas, Kâfirun, Nas ve Felak sureleri mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Uyuyakalmak özür müdür?
CEVAP
Tedbirsiz uyumak özür olmaz. Ya saati kuracaksınız veya birisine tembih edeceksiniz. Erken yatacaksınız. Aldığınız bütün tedbirlere rağmen uyuyakalırsanız o zaman özür olur.
Sual: Kade-i ahirede ettehıyyatüyü okumak vacip. Ettehıyyatüyü okuyacak kadar oturmak farz, ölçüsünü nasıl ayarlayacağız. Belirli bir zamanı var mı yoksa hızlı okuyan biri ile yavaş okuyan biri arasındaki oturma ölçüsü nedir?
CEVAP
Herkesin ettehıyyatüyü okuduğu müddet kadar oturması farzdır.
Sual: Dinde zorlama yok ne demektir? Oğlumu namaz kılmaya zorlayabilir miyim?
CEVAP
(Dinde zorlama yok) demek, kâfir olan birisi, müslüman olmaya zorlanamaz demektir. Fakat müslüman olanın belli görevleri vardır. Müslümanım diyenin namaz kılması şarttır. Çünkü namaz, İslam�ın beş şartından biridir. Baba, emri altındakilerden mesuldür, evladını namaz kılmaya zorlayabilir.
Sual: Kedinin gezdiği yerde namaz kılınır mı?
CEVAP
Kedi temizdir. Gezdiği yerde namaz kılınır.
Sual: Namaz kılmaya gittiğim zaman, benimle oturan insanlara "gelin namaz kılalım" diye sormuyorum. Bu durumda günahım var mıdır?
CEVAP
Size günah olmaz. Namaz kılmaya giderken, ben namaz kılmaya gidiyorum derseniz, iyi olur. Onlara namazı hatırlatmış olursunuz. Bak bu genç kılıyor, biz de kılsak diye düşünen çıkabilir. Yani bir çeşit emr-i maruf olur, iyi olur. Namaza düşman olanlara ise söylemeye lüzum olmadığı gibi, namaz kıldığımızı bilmelerine de hiç lüzum yoktur.
Sual: Sabah güneşin doğmasına 10 dakika kala uyanan birisi, hemen abdest alıp sabah namazını kılsa, sonra çamaşırında meni lekesi görse ve ihtilam olduğuna kanaat getirse, sabah namazı borcundan kurtulmuş olur mu?
CEVAP
Hayır. Yıkanır, kerahet vakti çıkınca namazını kaza eder.
Sual: Farkında olmadan cünüp olarak namaz kılan, haram işlemiş olur mu?
CEVAP
Bilmeyince günah olmaz. Eğer hiç farkına varmasa idi, namazı bile sahih olurdu. Allahü teâlâ gücümüzün yetmediği işleri, emirleri teklif etmez.
Sual: Münafık da namaz kılar mı?
CEVAP
Münafık, Müslüman görünen kâfir demektir. Kâfir namaz kılmaz, ama namaz kılıyor görünür. Münafıklarla ilgili hadis-i şerifler:
(Münafıklar Kur'anı öğrenirler ve Kur'anla ilim ehliyle mücadele ederler.) [Taberani]
(Münafıklar ikindi namazını akşama doğru kılarlar.) [Hakim]
(Münafıklarla bizim aramızdaki eman namazdır.) [Hakim]
(Namaz aşikâre oldu, kabul ettiler [öyle göründüler] Zekat gizli oldu vermediler.) [Bezzar]
(Yatsı ve sabah namazına münafık devam edemez.) [Hakim]
(Bizimle münafıklar arasındaki alamet, yatsı ve sabah namazlarına gelmektir. Münafıklar her zaman bunu yapamazlar.) [Said bin Mansur]
Sual: Bir insan ibadetleri yaptığı halde büyük günahı terk edemiyorsa sebebi ne olabilir?
CEVAP
Birkaç sebebi var ise de, en önemlisi namazı doğru kılmamaktır. Namazı doğru kılmak, farzına, vacibine, sünnetine, müstehabına, edebine riayet etmekle olur. Namazın olması için de elbette guslün de, abdestin de doğru olması lazımdır. Bunu yapan günahlardan kurtulur.
Sual: Allahü ekber sesi çıkaran saatleri sabah namazına uyanmak için kullanmak caiz mi?
CEVAP
Caizdir.
Sual: İhtiyaçsız, sabahı Maliki, öğleyi Şafii�ye göre namaz kılmak caiz mi?
CEVAP
Bir ihtiyaç olunca caiz olur.
Sual: Namazda bütün kol, iki uzuv mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Maliki�de, fil dişi tarakla, namaz kılmak caiz mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Ben namaz kılarken, arkadaşın biri, tutup beni bir metre yana aldı. Namazım bozuldu mu?
CEVAP
Hayır.
Sual: (Farzı nafile olarak yapmak, müekked sünnetleri yapmaktan daha çok sevap olur) buyuruluyor. Bu hangi ibadetlerde olur?
CEVAP
Namaz ve hacda olur. Mesela nafile hac yapmak, umre yapmaktan daha sevaptır. Öğleyi yalnız kılıp son sünneti kılacağı sırada yanında cemaatle namaz kılınmaya başlansa, hemen cemaate uyup onlarla öğleyi nafile olarak kılmak, öğlenin ilk ve son sünnetinden daha sevaptır.
Sual: Farzı nafile olarak yapmak, sünnetten evla olduğuna göre, farzı tekrar kılmakta mahzur var mı?
CEVAP
Farz tekrar kılınmaz. Ancak, farz kılarken sünnetlerinden birini terk etmişse veya mekruh işlemişse o zaman caiz olur. Bir de, hazır cemaat varsa onlara uyarak nafile kılmak caiz.
Sual: Namazda otururken, sünnet diye, kıbleye dönmesi için, sol ayağı da, sağ ayak gibi dikmek bid'at olur mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Mescid-i Haramda da namazda, secde yerine mi bakılır?
CEVAP
Evet.
Sual: Kur'an okunup el-Fatiha denince, Fatiha okumak gerekir mi?
CEVAP
Hayır. Okunursa iyi olur.
Sual: Hanefiler, Şafii olan şehidin namazını kılar mı?
CEVAP
Kılar. Şafii�de, Hanefi şehidin namazı da kılınmaz.
Sual: Yetişilemezse, yatsının ilk sünneti, farzdan sonra kılınır mı?
CEVAP
Evet.
Sual: Akşbanın sünnetini kılarken, (İlk kazaya kalmış akşbanın farzına ve vaktin sünnetine) diye niyet etmek caiz mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Hiç kazası olmayan, ikindinin sünnetini kılarken, kazaya da niyet etse, sünnet sevabı alır mı?
CEVAP
Evet.
Sual: Kendini abdestli zan edip akşban namazın farzını kılsa sünneti kılarken abdestsiz olduğunu hatırlasa farzı tekrar kılması gerekir mi?
CEVAP
Abdest alıp farzı tekrar kılar.
Sual: Namaz içinde terk edilen sünnetlerden dolayı iade gerekir mi?
CEVAP
Gerekmez ama namazın sevabı çok azalır. Yanlışlıkla terk edilirse mahzuru olmaz.
Sual: Sabah namazlarını kaçıran ne yapmalıdır?
CEVAP
Şu üç şeye mani olan her şeyi terk edip üç şeye sarılmalı:
1-Namazları vaktinde kılmalı
2-Haramlardan sakınmalı
3-Helal lokma yemeli.
Sual: Banyoyu güneş doğduktan sonra açıyorlar. Gusledecek başka yer de bulunmazsa sabah namazı geciktirilebilir mi?
CEVAP
İmkan bulunmazsa teyemmümle kılınır. Yıkandıktan sonra iade edilir.
Sual: Oruç gibi, namaz için de sevap beklemek lazım mı?
CEVAP
Elbette.
Sual: Neden namaz Mekke�de, abdest Medine�de farz oldu?
CEVAP
İkisi de Mekke�de farz oldu. Namaz Mirac�da farz oldu. Halbuki daha önce de namaz kılınıyordu. Kıyamete kadar ihtilafa düşmemek için Maide suresinde önemi bildirildi.
Sual: Dört rekat niyeti ile bir nafile namaza başlayıp, herhangi bir sebeple iki kılıp selam verilirse, kılmadığımız iki rekat üzerimize vacip mi olur?
CEVAP
Evet.
Sual: Peygamber efendimiz miraca çıkmadan namaz farz edilmemişti. Kudüs'te bütün Peygamberlere kıldırdığı namaz nafile mi idi?
CEVAP
Evet.
Sual: Namaz kılınan odada kadın bulunursa, mahzuru olur mu?
CEVAP
Namaz kılınan yerde mahrem bir kadının bulunmasında mahzur yoktur. Erkek namaz kılarken, içeriye yabancı bir kadın girerse, yine mahzuru olmaz.
Sual: Evde mescit olarak kullanılan odaya girerken itikafa niyet edilebilir mi? Buraya cünüp girebilir mi?
CEVAP
Mescit olarak kullanılan odaya girerken itikafa niyet edilebilir. Buraya cünüp de girebilir. Halbuki mescitlere cünüp girilmez.
Sual: Eda niyetiyle kaza, kaza niyetiyle eda caiz midir?
CEVAP
Eda niyetiyle kılınan bir namaz, vakti girmemişse, nafile olur. Vakti çıktıktan sonra kılınmış ise, kaza olur. Mesela, (Bugünkü öğle namazını eda etmeye) diye niyet eden, vakti çıkmış ise öğleyi kaza etmiş olur. Öğle vakti çıktı zannederek, (Bugünkü öğleyi kaza etmeye) diye niyet edip namaz kılarsa, vakit çıkmadığı anlaşılınca, öğleyi eda etmiş olur. Fakat geçmiş öğle namazını kazaya niyet ederek kıldığı namaz, o günün öğle namazının yerine geçmez. Çünkü bugünün namazına diye niyet etmemiştir.
Sual: Bir arkadaş, namazda Mushafı eline alıyor, okuyor sonra Mushafı yere bırakıyor. Ayağa kalkarken tekrar yerden alıp okuyor. Böyle namaz kılmak caiz mi?
CEVAP
Caiz değildir. İbni Âbidin�de buyuruluyor ki:
Kur�an-ı kerime veya kağıda bakıp, öğrenerek okumak namazı bozar. Çünkü başkasından öğrenmek demektir. İmam-ı Muhammed ile imam-ı Ebu Yusuf�a göre mekruh olur.
Bir de Mushafı yerden alıp açmak amel-i kesirdir yani çok iş yapmaktır. Bir eli bir rükünde üç kere hareket ettirmek mesela üç kere kaşınmak namazı bozar, hatta iki el ile bir hareket de, bozar diyen âlimler olmuştur. (Redd-ül muhtar)
Ayrıca Mushafı yere atmak küfür olur. Hatta fetvayı bile yere atmak küfürdür. (Birgivi)
Sual: Camide, minbere çıkılan 4 parmak yükseklikteki basamağa secde ediyoruz. Mekruh oluyor mu?
CEVAP
Evet mekruhtur. Tam İlmihal�de diyor ki:
25 santimetreden daha az yükseğe secde mekruhtur. Çünkü, Resulullah az yüksek şey üzerine dahi secde etmemiştir. (İbni Âbidin s. 338)
Az yükseğe bile caiz olmadığı Camiur-rumuz 69. sayfasında ve Şelbînin Tebyîn hâşiyesinde yazılıdır. Bunun için, özrü olanların dahi az yükseğe de secde etmemeleri lazımdır.
Sual: Hadis kitaplarında, resim bulunan eve meleklerin girmeyeceği bildiriliyor. Siz ise, resim bulunan odaya girmez diyorsunuz, bir de rahmet melekleri diyorsunuz. Her melek girmez mi? Bir de, bir odada bir kadın olsa, ayrı odada da yabancı erkek olsa halvet olmaz mı?
CEVAP
Hadis-i şerifte beyt kelimesi geçiyor. Yanlışlık, beyt kelimesini ev diye tercüme etmekten ileri geliyor. Halbuki beyt kelimesi oda anlamına da gelir. Genel olarak da oda anlamında kullanılır. Sözlüklerde, dâr kelimesi mesken olarak bildirilir. Fukaha ise, dâr kelimesini, içinde birkaç beyti [odası] ve avlusu bulunan yer diye tarif etmektedir.
Beytullah = Allah�ın evi = Kâbe demektir. Tek odadan meydana gelmiştir.
Beytüzzifaf gerdek odası demektir. Bunu gerdek evi diye tercüme etmek yanlış olur. Gerdeğe bir odada girilir. Evin bütün odalarına gerdek odası denmez.
Beytülmal hazine odası, Beyt-i makdis [mukaddes] Mescid-i aksa demektir.
Bir evin odaları müstakildir. Odanın birinde namaz kılınır, birinde içki içilirse, namaz kılınan oda şereflenmiş, öteki oda ise kirletilmiş olur.
Bir evin bir odasında yabancı bir hanım, öteki odasında yabancı bir erkek bulunsa, aynı odada bulunmadıkları için halvet olmaz, yani günah olmaz. Çünkü her oda ayrı kabul edilir.
Hadis-i şerifteki melekten kasıt, rahmet melekleridir. Çünkü insanların iyiliklerini ve kötülüklerini yazan hafaza melekleri, günah işlenen, resim bulunan yerlere de girer. İnsandan yalnız cima ve helada ayrılır. Helada iken yapılanları, Allahü teâlâ meleklere bildirir.
Bu sualiniz de gösteriyor ki, hadis-i şerifleri açıklamasız okumak yanlış anlamalara sebep oluyor.
Sual: Erkek çocuklar buluğa kaç yaşında ulaşır? Buluğa ulaşmadığı müddetçe dini emirlerle yükümlü olmaz mı?
CEVAP
12 yaşından itibaren buluğa ulaşır. Eğer 15 ini doldurduğu halde, hâlâ buluğa ermemişse, ermiş kabul edilir, dini emirleri yapmakla yükümlü olur.
Sual: Farz namazlarda kıyam farzdır. Sünnetlerde de kıyam [ayakta durmak] farz mıdır?
CEVAP
Yalnız farz ile vitir namazını kılarken ayakta durmak farzdır. (Sirac-ül-vehhac)
Hasta ve özürlü olmasa da, nafileleri oturarak kılmak her zaman ve her yerde caizdir. Yalnız [vacip diyenler de olduğu için] sabah namazının sünnetini ayakta kılmalıdır! Nafileleri oturarak kılana, sevabın yarısı verilir. (Merakıl-felah)
Beş vakit namazın sünnetlerini hiçbir mazeret yokken de, oturarak kılmak caizdir. Çünkü bu sünnetler de, nafile namazdır. (Cevhere)
Sual: Şafii�de, iftitah tekbirinde olduğu gibi, rükuya inip kalkarken de elleri kaldırmak gerekir mi?
CEVAP
Şafii�de, farz ve nafile namazlarda; iftitah tekbirinde olduğu gibi, rükuya varırken, rükudan kalkarken ve birinci teşehhüdden kalkarken; elleri kaldırmak hem erkek hem de kadınlar için sünnettir. Cemaatle namaz kılarken de böyledir. Hatta el kaldırmaya farz diyen âlimler de olmuştur. (Tuhfet-ul-muhtac, c.2, s. 60; Kifâyet-üt-ahyar c.1, s.113; el-Envar li amal-il-ebrar c.1, s.64; es-Sirac-ul-vehhac s. 38-39; Haşiyetüş-Şerkavi ala Tuhfet-it-tullab c.1, s 199; Tenvir-ul-kulub s.150)
Sual: Ölü veya diri için namaz kılmak, oruç tutmak ve ona bu sevabı yollamak caiz olur mu?
CEVAP
Namazın, orucun sevabı ona gönderilir. Fakat onun için namaz kılınmaz, oruç tutulmaz.
Sual: Küçük çocuk Kur'an-ı kerimi abdestsiz tutabilir mi, namaz kılabilir mi?
CEVAP
Tutabilir. Usulen olsun abdesti öğretmeli, teyemmümü öğretmeli. Namaz kılacaksan teyemmüm et demeli, abdestsiz kılsa da olur, fakat namaz için abdestin lüzumunu bilmeli. Abdestsiz kılınamayacağını bilmeli.
Sual: Saç boyası abdeste namaza mani midir?
CEVAP
Saç boyasının mahzuru olmaz. Namaz kılınır, gusül ve abdest olur.
Sual: Neden namazda Kâbe'ye dönülür?
CEVAP
Allahü teâlâ Kâbe�ye dönün diye emrettiği için.
Sual: Namaz vakti çıkarken namazı kılmadığı için üzülmeyenin imanı gider mi?
CEVAP
Evet imanı gider ama, üzülmemek ne demektir? Namaz kılmayan, içki içen ve açık gezen, eğer ben de namaz kılsam iyi olur, içki içmesem iyi olur, açık gezmesem iyi olur diyerek günahlarına devam ediyorsa kâfir değildir. Bunları yapıyor bu arada oruç da tutuyorsa yine kâfir denmez. Biz de bazı günahları işliyoruz, gıybet ediyoruz. Hadis-i şerifte gıybet zinadan kötüdür buyuruluyor. Suizan ediyoruz vs. Ama yaptığımıza günahtır diyoruz. Namaz kılmayan da böyle diyorsa kâfir olmaz. Namaz kılmasam da açık gezsem de içki içsem de kalbim temizdir, içmeyenleri namaz kılanları görüyoruz, benim onlardan neyim aşağı diyorsa tehlikededir. Ben kapanırsam namaz kılarsam onlardan iyi olurum diye düşünüyorsa, yaptığının yanlış olduğunu biliyorsa küfür olmaz.
Sual: Sünnetlerin terki küçük günahtır, ısrar edilirse büyük günah olur ne demektir?
CEVAP
Genel kaide: Küçük günahlarda ısrar etmek büyük günah olur. Sünneti terk etmek günah değildir. Sünnetleri özürsüz olarak kılmamakta ısrar etmek, küçük günah olur. Sünnete önem vermeyen ise kâfir olur.
Sual: Her zaman imam-ı a�zam hazretlerine uyarak öğle asr-ı evvelde kılınabilir mi?
CEVAP
Fetva imameyne göre verilmiştir. İhtiyaç olunca öyle kılınır.
Sual: (Küçük bir çocuk yatsıyı kıldıktan sonra cünüp olsa ve fecirden sonra uyansa yatsıyı kaza etmesi gerekir) deniyor, ne demektir?
CEVAP
Akıl baliğ olmayan çocuk, yatsıyı kıldıktan sonra akıl baliğ olsa, o yatsıyı tekrar kılması farz olur, çünkü önceki kıldığı yatsı nafile idi, büluğ çağında olmayana farz olmaz.
Sual: Rükuda ve secdede üç kere tesbih söyleyecek kadar durmak vacip midir?
CEVAP
Sünnettir.
Sual: Zeka özürlü birisi, duaları iyi söyleyemiyor eksik namaz kılması uygun olur mu?
CEVAP
Okuyabildiği kadar okur. Herkese gücünün yettiğinden fazlası sorulmaz.
Sual: İman eden bir insan, yıllar içindeki namaz oruç borçlarını da kaza eder mi?
CEVAP
İman edenin kaza namazı borcu olmaz. Çünkü o kâfir iken ona namaz kılmak farz değildi. Diğer ibadetler de öyle, zekat oruç hac da böyledir.
Sual: Üzerimizde parfüm varken namaz olur mu? Birkaç defa sıkınca el ayasını geçiyor miktarı.
CEVAP
Ne kadar çok olursa olsun namaz sahih olur.
Sual: Bir arkadaşım geçen gün içki içmiş ve içki vücuttan 40 gün çıkmayacağı için 40 gün ibadetlerin kabul olmayacağını duymuş. Şimdi namaz kılmayı bıraktı. Bu durum doğru mu?
CEVAP
Namazı bırakmak çok büyük günah. İçki vücuttan kırk gün çıkmaz diye bir şey yok. Kur'an-ı kerimde sarhoş iken kılmayın deniliyor, okuduğunu anlarsa kılması lazım. Ayıkken kılması lazım. Derhal namaza başlasın. Ne günah işlenirse işlensin namaz terk edilmemelidir. İçki içenin namazı sahihtir, yani borç ödenmiş olur ama, sevaba kavuşamaz.
Sual: Eğer namazı evlenince kılsam kılmadıklarımın günahı af olur mu?
CEVAP
Namaz, Hac gibi ömürde bir defa yapılmıyor ki, evlenince askerlikten sonra kılarım deseniz. Günlük yemek gibidir. Mesela ben birkaç gün yemeyeyim veya evlendikten sonra yerim deseniz olur mu?
Sual: Herhangi bir özürle öğleyi vaktinde kılamayan, asrı evvelde mi, yoksa asr-i sanide mi kılması gerekir? Siz asr-ı evvelde kılar dediniz, asr-ı sani olmayacak mı?
CEVAP
Bu yanlış anlaşılmalar Asr kelimesinin anlamı bilinmediğinden oluyor. Çok kişi şaşırıyor. Asr = ikindi demektir. Öğleyi öğle vaktinde bir özürle kılamayan, birinci ikindi vaktinde kılar. Yani ikindi vakti girdikten sonra kılar. Buna Asr-ı evvel denir. Asr-ı sani ise, Asr-ı evvelden bir saat kadar sonra başlar. Yazın 72 dakikaya kadar çıkar, kışın ise 36 dakikaya kadar iner. Yani öğleyi asr-ı evvelde kılan, ikindi ezanları okunduktan sonra, yazın 72, kışın 36 dakika geçmeden ikindiyi kılamaz.
Sual: (Namazlarınızın bir kısmını evde kılın ve evlerinizi kabre çevirmeyin) hadisine uyarak, ara sıra namazlarımızı evde kılıyor, camiye, cemaate gitmiyoruz. Uygun mudur?
CEVAP
İmam uygunsa, evde kılmak uygun olmaz. Evlerde kaza kılarak veya mümkünse namazların sünnetlerini kılarak evleri ibadetsiz geçen kabir haline getirmemeli. İmam-ı Münziri hazretleri buyuruyor ki: (Evlerinizi kabre çevirmeyin) hadis-i şerifi, evlerinizi namaz kılmamakla, kabirlere benzetmeyin demektir. Çünkü kabristanda namaz kılmak caiz değildir.
Sual: Bebek, ayı oyuncakları gibi çeşitli oyuncaklar bulunan odada namaz kılmak mekruh olur mu? Böyle bir odaya rahmet melekleri girer mi?
CEVAP
İmam-ı Ebu Yusuf�a göre, çocukların oyuncakla oynaması caizdir, o odaya rahmet melekleri de girer, o odada namaz kılmak da mekruh olmaz. Namaz kılarken, oyuncaklar kıble tarafında olmamalıdır.
Sual: Bir hanefinin ikindiyi asr-ı saniden sonra kılması evla olduğuna göre diş dolgusu sebebiyle Maliki�yi taklit eden bir hanefi nasıl yapmalı?
CEVAP
Maliki�yi taklit edenin de ikindiyi asr-i sanide kılması iyi olur.
Sual: Tadil-i erkan, teşehhüd, necaset, tenzihen mekruh, ziynet anlamları nedir?
CEVAP
Tadil-i erkan = namazı düzgün kılmak, rükudan kalkınca secdeden kalkınca biraz beklemek demektir.
Teşehhüd= ettehıyyatüyü okumak için oturmak
Necaset= pislik
Tenzihen mekruh = hafif mekruh
Ziynet = süs demektir.
Sual: Yatsı namazının ilk ve son sünnetiyle alakalı bir hadis-i şerif var mıdır?
CEVAP
Hz. İbni Ömer�in, (Resulullah ile beraber, yatsı namazından sonra iki rekat namaz kıldık) diye bildirdiği hadis-i şerifi, yatsının son sünnetini, Hz.Abdullah ibni Mugaffelin rivayet ettiği, (Her ezan ve ikamet arasında namaz vardır) hadis-i şerifi de, yatsının ilk sünnetini göstermektedir. (Buhari)
Sual: Tembellikten, boş şeylerden nasıl kurtulabiliriz?
CEVAP
Tembelliğin ilacı, çalışkanlarla konuşmak, tembel, uyuşuk kimselerden kaçınmak, Allahü teâlâdan haya etmek lazım geldiğini ve azabının şiddetli olduğunu düşünmek ve namazları vaktinde kılmaktır. Namaza önem veren tembellikten kurtulur. Erkekler mutlaka namazı cemaatle kılmalı ve sabah namazı için camiye gitmelidir.
Sual: İçki içmek ve kumar oynamak gibi bir haramdan kaçmak mı daha sevap, yoksa namaz kılmak, oruç tutmak mı daha sevaptır? Demek istediğim şu: Bir kimse içki içiyor, kumar oynuyor, namaz da kılıyor ahirette kârlı mı çıkar zararlı mı?
CEVAP
Zararlı çıkar. Çünkü haramdan kaçmanın sevabı, farzları yapmanın sevabından daha fazladır.
Sual: Bir insan içki içip kumar oynasa mı daha çok günah kazanır, yoksa namaz kılmasa mı?
CEVAP
Namaz kılmasa veya oruç tutmasa yani bir farzı yapmasa daha çok günah kazanır. Çünkü farzları yapmamanın günahı, haram işlemek günahından daha çoktur. Haramdan sakınmanın sevabı, farzı yapmanın sevabından kat kat çoktur.
Sual: Namaz nerde kılınır, mesela kilisede namaz kılınır mı?
CEVAP
Namaz, temiz olan her yerde kılınır. Namaz kılacak yer bulunamadığı takdirde, ayakkabı ile girilen, fakat necaset görülmeyen odada da kılınır.
Kilisede namaz kılınmaz. Eğer başka yer yoksa kilisede namaz kılınır. Namazdan sonra hemen çıkmalıdır. Çünkü, kilisede şeytanlar toplanır. (R. Muhtar)
Sual: Secdenin birisinin farz, diğerinin sünnet olduğunu söyleyenler var. Secdenin her ikisi de farz değil midir?
CEVAP
Secdenin her ikisi de farzdır. (R.Muhtar)
Sual: Rızasız olarak zorla bir kimsenin evinde, bahçesinde namaz kılmak caiz midir?
CEVAP
Gasp edilen yerde namaz kılmak caiz ise de mekruhtur. Yani namaz borcu ödenmiş olursa da, namaz kılmakla hasıl olacak büyük sevaptan mahrum kalınır. Midesinde, elbisesinde azıcık haram bulunan kimsenin de namazı mekruh olur.
Sual: Müekked sünnetlerin farzlarından sonra kılınacağı, gayri müekked sünnetlerin ise kılınamayacağı söyleniyor. Doğru mudur?
CEVAP
Yanlıştır. Doğrusu şöyledir:
Öğlenin, müekked sünnet olan ilk sünneti, farzdan önce kılınamamışsa, farzdan sonra kılınır. Sabahın çok faziletli olan müekked sünneti, farzdan önce kılınmamışsa, farzdan sonra kılınmaz. Çünkü sabah namazının farzından sonra nafile kılınmaz. Sünnetler de nafiledir.
İkindinin sünneti, farzdan önce kılınamamışsa farzdan sonra kılınmaz. Çünkü akşama kadar kerahet vaktidir. Kerahet vaktinde sünnet, nafile kılınmaz. Yatsının ilk sünneti, gayr-i müekked olmasına rağmen, farzdan sonra kılınabilir. Çünkü yatsıdan sonra kerahet vakti yoktur. Sabaha kadar kılınabilir. Bu hususlar bütün fıkıh kitaplarında, mesela Redd-ül-muhtar�da yazılıdır.
Sual: Amenerresulü okunurken dinleyenlerin dua kısmında âmin demeleri caiz mi?
CEVAP
Caizdir, iyi olur. (Şir�a)
Sual: Hücre dar olup secde edemeyen mahkum namazı nasıl kılar?
CEVAP
Hücre dar olup, secdeye gitme imkanı yoksa, oturup ima ile kılar. (Merakıl-felah)
Sual: Farz namazı sebepsiz iade etmek, yani tekrar kılmak caiz midir?
CEVAP
Caiz değildir.
Sual: Namaz kitabında, abdest alırken dişleri misvak ile temizlemek müstehaptır denirken, abdestin sünnetleri bahsinde ise, misvak önemli sünnet deniyor. Burada bir çelişki yok mu? Bunun gibi namaz kılarken rüku ve secdelerde tesbihleri üçer kere okumak sünnet, 5,7,9 gibi fazla okumak ise müstehaptır deniyor. Fazla okuyunca sevabı niye azalıyor ki?
CEVAP
Abdest alırken dişleri temizlemek, fırçalamak sünnettir. Bunu misvak ile yapmak müstehaptır, daha iyidir. Yani misvak kullanılınca hem sünnet yerine geliyor hem müstehap, parmakla veya diş fırçası ile dişler temizlenirse sadece sünnet yerine gelir. Bu sünnet misvakla yapılınca ayrıca müstehap sevabı da alınıyor.
Rüku ve secdelerde üçer defa tesbih çekmek sünnet, daha fazla çekince ayrıca müstehap sevabı da alınıyor.
Bunun gibi namazda selam verirken sağa sola bakmak sünnet, başını iyice çevirmek ve omuzlara bakmak müstehaptır.
Sual: Namaz içinde, başka mezhebi taklide niyet etmek caiz mi?
CEVAP
Hayır.
Sual: Namaz vakti çıkmaya yakın, semavi özür olmadan eli kanayan, Maliki'yi taklit edip namaz kılabilir mi?
CEVAP
Namazı kazaya bırakmak haramdır. Namazı kazaya bırakmamak için taklit caizdir.
Sual: Tam İlmihal�de, (Parmağında altın yüzük takılı kimsenin bulunduğu sofraya oturmamalı ve birinci safta, böyle birisi yanında namaz kılmayıp, arka safa kaçmalı. Başka haramları kullananlardan da böyle uzaklaşmalı) deniyor. Bid'at sahibi olmak da bu hükme dahil midir?
CEVAP
Evet.
Sual: Zammı sureyi okumayı unutan kimse, rükuda iken hatırlarsa ne yapar? Kalkıp zammı sureyi okursa secde-i sehv gerekir mi?
CEVAP
Zammı sureyi okumayı unutan kimse, rükuda iken hatırlarsa doğrulup zammı sureyi okur, secde-i sehv gerekmez.
Sual: Namaz vakti çıkmak üzere iken, temiz elbisesi olmayan ve temiz elbise de bulamayan kimse, namazını kazaya bıraksa günah olur mu?
CEVAP
Namazı kazaya bırakmak haramdır. Maliki�yi taklit ederek necasetli elbise ile kılar. Maliki�de necaset namaza mani değildir.
Unutup necis elbise ile namaz kılan kimse, sonra elbisesinin necis olduğunu hatırlasa, kıldığı namazı iade etmez, Maliki�ye göre kıldım demesi yeter.
Sual: Namazda abdesti bozulan kimse, namazdan çıkarken selam vermesi gerekir mi, yoksa, abdest bozulunca kalkıp gider mi?
CEVAP
Abdesti bozulunca selam vererek namazdan çıkar.
Sual: Bazen namaz kıldım mı, kılmadım mı diye şüpheye düşüyorum, tam karar veremiyorum. Ne yapmam gerekiyor?
CEVAP
Namazı kıldığında şüphe eden kimse, vakit çıkmadı ise, o namazı tekrar kılar. Vakit çıktı ise artık kılması gerekmez.
Sual: Bir erkeğin yanında çalınmış elbise ve ipek varsa bunlarla namaz kılamazsa, namazını kazaya mı bırakması gerekir?
CEVAP
Namaz kazaya bırakılmaz. Özürsüz namazı kazaya bırakmak büyük günah olur. İpek elbise ile namazını kılar. İbni Âbidin hazretleri buyuruyor ki:
İpek ve gasp edilmiş, çalınmış elbise ile namaz kılmak tahrimen mekruhtur. Hiçbir şey bulamayan bir erkeğin, yalnız ipek bulunca, ipek elbise ile namaz kılması lazım olur. (Redd-ül-muhtar)
Sual: Okuduğum bir hadiste, Peygamber efendimiz, (Farz namaz için kamet okununca, artık başka namaz kılınmaz) buyurunca, oradakiler, �Ya Resulallah, sabahın iki rekat sünneti de mi kılınmaz� diye sorduklarında, (Evet, sabahın iki rekat sünneti de kılınmaz) buyurduğu bildiriliyor. Kamet okunduktan sonra niye namaz kılınmıyor?
CEVAP
Âlimler bu hadis-i şerifi şöyle açıklıyorlar:
Cemaatle farz namaz kılınırken sünnet kılmaya başlanmaz, hemen cemaate uyup farz kılınır demektir.
Onun için cemaate geç gelen, sünnete hemen başlamamalı, farzı kıldıktan sonra o sünneti kılmalıdır. Ancak bundan sabah namazının sünneti ile ikindinin sünneti hariçtir. Sabah namazının kuvvetli sünneti farzdan sonra kılınmayacağı için, mümkünse, farza yetişebileceğini iyi anladığı takdirde, caminin girişinde cemaatten ayrı bir yerde kılmalıdır. Buna da imkan yoksa bir direk arkasında kılınabilir. Cemaatin arasında kılınmaz.
Sual: Şafii mezhebinde kazası olanın sünnet kılması harammış. Şafii âlimleri nasıl olur da namaz kılmaya haram diyebiliyorlar? Bu kadar mantıksızlık olur mu?
CEVAP
Bazı deyimler, tabirler vardır, bir şey söylenir başka şey anlaşılır. Mesela soba yanıyor denir, maksat içindeki odun yanıyor demektir, yoksa demir sobanın kendisi değil. Şafii âlimlerinin ve diğer mezhep âlimlerinin, kaza namazı varken sünnetle iştigal etmeye haram demeleri de böyledir. Haram olan sünnet kılmak değildir, farzı tehir etmektir. Sünnet olsun, nafile olsun namazla meşgul olmak sevaptır, ancak farz borcunu tehir etmek haramdır. Onun için sünnet kılmak haramdır deniyor. Sünnet kılınınca farz tehir edildiği için sünnet kılmak haramdır deniyor. Yoksa bizzat sünnet kılmak haramdır denmiyor.
Bu konuya örnek vermek için Tergib-us-salat kitabındaki iki hadis-i şerifi bildirelim:
(Bir namazı, vakti çıktıktan sonra kılan, 80 hukbe Cehennemde kalacaktır.)
(İki farz namazı bir araya getirmek, büyük günahtır.)
Birinci hadis-i şerifte, sanki namaz kılmak veya kazasını kılmanın cezası Cehennemde 80 hukbe kalmak olarak bildiriliyor. Burada namaz kılmak, kaza namazı kılmak günahtır denmiyor. Namazı özürsüz kazaya bırakmak günahtır deniyor.
İkinci hadis-i şerif de böyledir. Diyelim mazeretsiz öğle namazının farzını kılmayıp ikindi ile beraber kılmak büyük günahtır deniyor. Bu ne demek? Öğleyi mazeretsiz ikindi vaktine bırakmak büyük günahtır deniyor. Kaza etmekle bile günah affolmuyor. Ayrıca istiğfar etmek gerekir.
Sual: Armutlu tatil köyüne gitmiştim. Oradaki biri, profesör denilen birisine, �Akşban sabah okunan Haşr suresinin sonu neresidir? Lev enzelnadan okunsa mahzuru olur mu?� diye sordu. O da �Lev enzelna�dan okumak bid�attir. Huvallahüllezi�den itibaren okunmalı� dedi. Lev enzelnadan okumak bid�at midir?
CEVAP
Hayır bid�at değildir. Peygamber efendimizin Lev enzelnadan okuduğu da bildirildi. La yestevi�den okunsa, hatta Haşr suresinin tamamı okunsa yine bid�at olmaz. Yatsı vakti, Bekara suresinin son iki âyeti yani Amenerresulü diye başlayan iki âyet okunur. Daha fazla okunsa, Bekara�nın tamamı okunsa yine bid�at olmaz.
Sual: Bir profesör, �Allah, her dili bilir, namazda Arapça okumak şart değil, Allah�tan hiçbir şey gizli değildir. O her şeyi görür. Onun için, insanlar yokken çıplak namaz kılmanın sakıncası olmaz� dedi. Bana da mantıklı geldiği için doğru mu diye sorma gereğini duydum.
CEVAP
Mantıkla din olsa, herkes kendine göre bir din meydana çıkarır. İnsan sayısı kadar din olur. Dinde nakil esastır. Nakil de selim olan akla aykırı değildir. Evet Allahü teâlâ her dili bilir. Zaten bütün dilleri O yarattı. Fakat ibadet dilini Arapça olarak bildirdi. Onun emrine uymak şarttır.
Kur'an-ı kerimi başka dile tercüme edip, Kur'an yerine bunu okumak haramdır. (Fetava-i fıkhiyye)
Bu konuda Diyanetin bir kararı şöyledir:
(Kur�andan kolayınıza geleni okuyun) âyetinde olduğu gibi, Peygamber efendimiz de namaz kılmayı tarif ederken, (Kur�andan hafızandakilerden kolayına geleni oku) buyurmuştur. Bu itibarla namazda Kur�an-ı kerim okumak; kitap, sünnet ve icma ile sabit bir farzdır. Kur�an, sadece mana olarak değil, Resulullahın kalbine elfazı [sözleri] ile indirilmiştir. Bu elfazdan başka lafızlarla ifade edilen mana Kur�an değildir. Çünkü, indirildiği elfazın dışında, hatta Arapça bile olsa, başka sözlerle ifade edilen mana, Kur�an değildir. Kur�an kavramında sadece mana değil, bir rüknü olarak onun elfazı da vardır. Bunun için tercümesine Kur�an denilemeyeceği ve Kur�an hükmünde olmadığı konusunda İslam âlimleri görüş birliği içindedir. (DİB Din işleri Yüksek Kurulu 4.12.1997 gün ve 103 sayılı kararı)
Evet Allah gizli olanları da bilir ve görür. Ama çıplak durmayı, çıplak ibadet etmeyi yasakladı. Namaz kılarken en güzel elbisemizi giymemizi emretti. Peygamber efendimiz de, yıkanırken bile örtünmemizi bildirerek buyuruyor ki:
(Avret yerlerinizi örtün! Yalnız iken de Allahü teâlâdan haya edin!) [Tirmizi]
(Allahü teâlâ hayayı ve örtünmeyi sever. Öyle ise yıkanırken avret yerinizi örtün.) [Ebu Davud]
Sual: Sabah ve akşban Haşr suresinin sonunu, gece yatarken de Amenerresulü�yü okumak çok sevap. Bunları namazda okumak, denilen vakitte okumak yerine geçer mi?
CEVAP
Evet daha iyi olur. Her zaman sabah ve akşban namazının ya farzının veya sünnetinin ilk rekatında hep Haşr suresinin sonu yani Hüvallahüllezi okunabilir. İkinci rekatta da herhangi bir sure okunur. İkinci rekattaki değişik olunca sakıncası olmaz. İkinci rekatta hep aynı sure okunursa, birinci rekatta okunan değişik olmalı. Yatsı namazının sünnetinde veya farzında da Amenerresülü okunur. Bilen ve vakti olan Tebareke suresini de okursa daha iyi olur.
Sual: Namaz kılarken önümüzde namaz kılanın elbisesinde yazı oluyor. O yazıyı göz ile okumak namazı bozar mı?
CEVAP
Bir yazıya, bir şeye veya duvardaki bir resme bakıp, anlamamak namazı bozmaz. Anlayınca mekruh olur. Bakmayıp gözüne rastlarsa, mekruh olmaz. (S. Ebediyye)
Sual: Namazda esnerken ağzımızı elin içi ile mi yoksa dışı ile mi kapatmalıyız?
CEVAP
Ağzı açarak esnemek mekruhtur. Esnemeye mani olmak için, alt dudağı dişlerin arasına sıkıştırmalıdır. Esnemeye mani olunamazsa, ayakta sağ elin, diğer rükünlerde ve namaz dışında sol elin dışı ile, ağzı örtmek gerekir. |
|